Jak przedsiębiorca stał się konsumentem czyli nadchodzące zmiany w prawie.

przedsiębiorca konsumentem zmiany w prawie

Jak przedsiębiorca stał się konsumentem czyli nadchodzące zmiany w prawie.

Jak przedsiębiorca stał się konsumentem czyli nadchodzące zmiany w prawie. 1280 851 Elżbieta Szymanek

Ale jak to, czy to aby nie pomyłka? Zapewne tak zareagowałaś/łeś na tytuł tego wpisu. Nie, to nie pomyłka, a clickbaitowy sens zmian w kodeksie cywilnym (dalej “kc”), który wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 roku. Sprzedawcy !, Przedsiębiorcy ! – przed przeczytaniem zapnijcie pasy – bo będzie z tego niezły chaos. 

Przede wszystkim, należy zacząć od pewnego sprostowania (ale obiecaj, że doczytasz ten artykuł do końca) – nie zmienia się definicja konsumenta zawarta w art. 22(1) kc, przedsiębiorcy nadaje się niektóre prawa konsumenta. Dla przypomnienia:

art. 22 (1) kc
,,Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową”.

Przedsiębiorcy prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą zmiana przepisów kc nada prawa przysługujące dotychczas konsumentowi. Jakie to zmiany i jak wpłyną na Twój biznes i czego będziesz mogła/mógł się domagać jako przedsiębiorca przeczytasz w niniejszym wpisie. 

Czy przedsiębiorcy przysługują takie same prawa jak konsumentowi ? 

Karykaturalność zmian, które mają wejść od stycznia 2021 r. można wytłumaczyć jednym zdaniem – wystawiając fakturę i wpisując do niej firmę i NIP nadal nie będziesz miał/a pewności czy aby zakup w twoim sklepie nie ma charakteru ,,sprzedaży konsumenckiej”. 

art. 385(5) kc ,,Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385(1)-385(3), stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.”

Zanim przejdziemy do omówienia praw konsumenta, które będą przysługiwać przedsiębiorcy chciałabym zwrócić Twoją uwagę na jedną najważniejszą rzecz. Prawa konsumeckie mogą przysługiwać wyłącznie przedsiębiorcy prowadzącemu jednnoosobową działalność gospodarczą, a więc nie spółką prawa handlowego, choć już wspólnikom spółek cywilnych już tak.

W związku z tym w dalszej części wpisu pisząc ,,przedsiębiorca” mam na myśli osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (wpisaną do CEIDG lub tzw. niezarejestrowaną).

Czym jest charakter zawodowy prowadzonej działalności i w jaki sposób należy go ustalić ? 

Charakter zawodowy prowadzonej działalności gospodarczej jest zależny od tego czym zajmuje się przedsiębiorca  prowadząc swoją działalność – proste ? – niekoniecznie. 

Zgodnie z przywołanym powyżej przepisem to czym zajmuje się przedsiębiorca, należy ustalić na podstawie wpisu do CEIDG. Zatem jedyną możliwością ustalenia czym klient się zajmuje – jest kod PKD wraz z jego krótkim opisem. 

Na zgłoszenie zmiany w PKD mamy 7 dni, a niektórzy nie zgłaszają zmian w ogóle (stanowi to wykroczenie). Pomijając ten fakt, należy zadać sobie pytanie czy zakup drewnianego regału, przez przedsiębiorcę którego wpis W CEIDG, wskazuje kod PKD 68.31.Z czyli pośrednictwo w obrocie nieruchomościami jest zakupem związanym z działalnością zawodową Twojego klienta ? 

Jeśli jesteś sprzedawcą zapewne, przemknęło Ci przez myśl pytanie – a skąd ja to mam wiedzieć ? Niestety na to pytanie, nie zawarto odpowiedzi w zmianach do kodeksu cywilnego – i w tym tkwi cały problem z praktycznym zastosowaniem ww. przepisu.  

Stosując zasady logiki, należałoby odpowiedzieć nie, ponieważ przedsiębiorca nie trudni się wyrobem czy też sprzedażą np. hurtową mebli. Niestety czy taka interpretacja będzie stosowana w praktyce – czas pokaże.

Jakie prawa konsumenckie będą przysługiwać przedsiębiorcy ? 

art. 556(4) kc ,,Zawarte w niniejszym dziale [dot. rękojmi] przepisy dotyczące konsumenta, z wyjątkiem art. 558 § 1 zdanie drugie, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności
z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej”.

Powyższy przepis oznacza, że do przedsiębiorcy kupującego od Ciebie towar zastosowanie znajdą przepisy dotyczące rękojmi za wady rzeczy.  Twój klient zatem będzie mógł żądać od Ciebie:

  •  wymiany towaru na nowy
  • naprawy towaru,
  • obniżenia ceny towaru,
  • odstąpienia od umowy sprzedaż

Chyba, że…. (i tutaj niespodzianka xd)

Wyłączysz lub ograniczysz uprawnienia z rękojmi dla przedsiębiorców. Istotne znaczenie dla Ciebie, ma bowiem, że przepisy o rękojmi stosuje się z wyłączeniem przepisu art. 558 par. 1 zd. 2 kc

Art. 558 § 1. Strony mogą odpowiedzialność z tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Jeżeli kupującym jest konsument, ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach szczególnych.

Przedsiębiorca zatem nie skorzysta z rękojmi jeśli wyłączysz ją lub skorzysta z niej w ograniczonym (wskazanym) przez Ciebie zakresie jeśli odpowiednio uregulujesz to w regulaminie lub umowie. 

Więcej informacji o rękojmi i przysługujących z tego tytułu prawach konsumentowi (a teraz także przedsiębiorcy) szeroko opisałam tutaj.

Pamiętaj, że jeśli potrzebujesz spersonalizowanych odpowiedzi służę pomocą na prywatnych konsultacjach! Szczegóły znajdziesz tutaj.

Czy w umowie z przedsiębiorcą można zawrzeć postanowienia będące klauzulami niedozwolonymi ? 

W zmianach, które mają wejść w życie, wszystkie umowy z przedsiębiorcą będą podlegać kontroli w zakresie niedozwolonych wzorców umownych tzw. ,,klauzul abuzywnych”, ,,klauzul niedozwolonych” . Od 1 stycznia 2020 roku zawarcie umowy z przedsiębiorcą zawierającym niedozwolone postanowienia umowne, nie będzie go wiązać.  

art. 385 (1) § 1. k.c. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Niestety, ustawodawca nie przewidział żadnego wyjątku, w stosowaniu przepisu dot. klauzul abuzywnych. W związku z tym ponownie należy spojrzeć przy tej okazji w regulaminy i umowy. 

Czy przedsiębiorca może odstąpić od umowy zawartej na odległość ? 

Tak, a to z uwagi na fakt, że znowelizowano także przepisy ustawy o prawach konsumenta, która właśnie zawiera regulacje dotyczące odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Przedsiębiorcy przysługują wtedy wszystkie uprawnienia związane z odstąpieniem od umowy jakie przysługują konsumentom (o tym szerzej pisałam tutaj) Jest tylko jedno duże ale… Trzeba pamiętać, że może odstąpić od umowy, jeśli jego zakup nie jest związany z działalnością zawodową.

I tutaj wracamy do punktu wyjścia, czy do rozważań z początku artykułu „czy zakup drewnianego regału, przez przedsiębiorcę którego wpis w CEIDG, wskazuje pośrednictwo w obrocie nieruchomościami jest zakupem związanym z działalnością zawodową Twojego klienta? „

Moim zdaniem najlepiej będzie to rozwiązać dodatkowymi checkboxami pobierającymi właściwe oświadczenia od przedsiębiorcy. W ten sposób przedsiębiorca będzie sam dokonywał wyboru i oświadczał, czy zakup jest związany z jego profesjonalną działalnością czy też nie, a Ty nie będziesz musiał ślęczeć przy każdej reklamacji nad wpisem do CEIDG kupującego. W przeciwnym wypadku niestety narażasz się na możliwe nadużycia, zwłaszcza biorąc pod uwagę, jak łatwo jest zmienić wpis w CEiDG odnośnie PKD (polskiej klasyfikacji działalności)

W Peace & Law przygotowaliśmy dokument, który przeprowadza Cię krok po kroku jak wdrożyć zmiany w regulaminie w najprostszy możliwy sposób. Oprócz tego dokument ten zawiera przykładową treść checkboxa, który od razu możesz dodać do swojego sklepu, dzięki czemu unikniesz niedogodności, o których pisałam w tym artykule. Oczywiście zawsze możesz też skorzystać z konsultacji, której szczegóły znajdziesz tutaj.

Podsumowanie.

Bez wątpienia sam cel i duch zmian, jest kierunkiem słusznym jednak sposób jego wykonania, zostawia spore pole do nadużyć. Bez wątpienia zmiany mające wejść w życie w styczniu 2021 roku wprowadzą wiele chaosu. Myślę, że rozmiar zmian to takie RODO II. Jeśli sprzedajesz usługi (konsultacje czy szkolenia) radzę zapisać się do newslettera, żeby nie ominął Cię ważny wpis dotyczący ich sprzedaży w Internecie. Wpis już prawie jest gotowy! Tymczasem, lepiej wziąć się do wprowadzania zmian szybko, żeby na końca roku nie kończyć nerwówką a ze spokojem pić szampana 😉


Potrzebujesz gotowych rozwiązań? Sprawdź ofertę mojego sklepu. Regulaminy dostępne w sprzedaży zawierają zapisy uwzględniające zmiany na 2021 r. Dodatkowo zalecenie wdrożeniowe masz gratis, na czym zaoszczędzasz 59 zł!


Peace & Law!

Nazywam się Ela Szymanek, jestem prawniczką i założycielką kancelarii Peace & Law. Razem z moim zespołem wspieram prawnie ludzi biznesu, sztuki i internetu. Mój konik to umowy. Specjalizuję się w prawach autorskich, e-commerce, znakach towarowych i szeroko rozumianym biznesie online. Z wielką pasją edukuję z prawa na blogu, webinarach, festiwalach, prelekcjach a także na uczelni WSB na kierunku „E-marketing i e-commerce. Biznes w Internecie.” Potrzebujesz pomocy? Napisz tutaj!